İran’da zorunlu örtünme kurallarını çiğneyerek internet üzerinden konser veren 29 yaşındaki şarkıcı Parastoo Ahmadi ve çalışma ekibine yönelik verilen 74’er kırbaç cezası temyiz mahkemesince duruşmasız onandı. Kararla birlikte ekip üyelerine iki yıl meslekten men ve yurt dışına çıkış yasağı getirildi.
Konser Kaydına Yönelik Yargı Süreci
Aralık 2024 döneminde YouTube üzerinden kolsuz bir elbiseyle icra edilen canlı performansın milyonlarca izlenmeye ulaşması üzerine yargı mercileri inceleme başlattı. Kadınların aleni müzik icra etmesini yasaklayan ve vücut hatlarını örten giyimi zorunlu kılan mevzuat çerçevesinde, Kum kentindeki ceza mahkemesi Ahmadi ile sekiz kişilik orkestra ve yapım ekibini suçlu buldu.
Mahkemenin mahkumiyet hükmünde sanıklara 74’er kırbaç cezasının yanı sıra iki sene süresince görsel-işitsel faaliyet yasağı ve seyahat engeli getirildi. Temyiz merciinin dosyayı duruşma açmadan sonuçlandırması üzerine savunma heyeti BBC’ye şu açıklamada bulundu:
“Bize göre konser vermek kesinlikle bir suç teşkil etmiyordu. Mahkeme, para cezası veya daha hafif yaptırımlar seçeneği bulunmasına rağmen bu suçlamalar için verilebilecek en ağır cezalardan birini uyguladı”
Hukukçular kararın gerekçesine ilişkin değerlendirmelerini şu ifadelerle aktardı:
“Temyiz Mahkemesi duruşma yapma seçeneği olmasına rağmen bunu tercih etmedi ve kararı aynen onadı. Bu kararın verilmesindeki temel amacın, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek ve gözdağı vermek olduğu anlaşılıyor”
Sanatçılar ve Hak Savunucularından Gelen Tepkiler
Yargının onama kararı geniş bir kesimde tepki topladı. Sürgünde yaşayan sanatçı Googoosh, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajda düşüncelerini ifade etti:
“Umarım bu karanlık günler sona erer, kadınlar nasıl yaşayacaklarını ve giyineceklerini seçme özgürlüğünü yeniden kazanır ve değerli vatanımızda sanatsal ifade bir kez daha yeşerir”
Müzisyen Hüseyin Alizadeh ise cezaya karşı duruşunu şu sözlerle ortaya koydu:
“Parastoo Ahmadi’nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım”
Uluslararası Af Örgütü uygulamayı kınarken şu değerlendirmede bulundu:
“Kırbaç cezasının zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir cezalandırma olduğunu ve işkence ile diğer kötü muamelelerin mutlak yasağını ihlal ettiğini”
Ülkedeki Uygulamalar ve Tarihsel Süreç
Ocak 2024’te Kürt kökenli aktivist Roya Heshmati de dijital ortamda başörtüsüz görsel paylaşması nedeniyle 74 kırbaç cezasına maruz kalmıştı. Kürt hakları örgütü Hengaw’ın paylaştığı bilgilere göre Heshmati, Tahran’daki savcılık binasında kadın bir görevlinin zorla başını örtmesinin ardından erkek bir personel tarafından omzuna, sırtına, kalçasına ve bacaklarına kırbaç vurulduğunu ifade etmişti.
İran’da 2022 yılında 22 yaşındaki Kürt kadın Mahsa Amini’nin kıyafet denetimi sırasında gözaltına alınmasının ardından yaşamını yitirmesi ülke çapında protestoları başlatmıştı. Çok sayıda can kaybına yol açan güvenlik müdahalelerine karşın kadınlar kamusal alanda başörtüsü zorunluluğuna karşı tavır almayı sürdürüyor.
Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Golamali Haddad-Adel, bu ayın başlarında yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail ile yaşanan savaş koşulları nedeniyle yetkililerin başörtüsü denetimlerine gereken dikkati ayıramadığını dile getirdi.
Yorumlar kapalı.