ABD’nin Milwaukee kenti, mahallelerdeki sosyoekonomik eşitsizlikleri ölçümleyen akademik bir modeli devreye alarak kurşun su borularının değişiminde öncelikli bölgeleri tespit ediyor. Yerel idare, Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) 2037 yılı hedefine yetişmek için riskli binaların altyapı dönüşümünü bu veri odaklı sistemle yürütüyor.
Milwaukee Water Works kayıtlarına göre, 2025 yılı sonu prestijiyle kamuya veya mülk sahiplerine ait 55 bini aşkın taşınmazda kurşun servis hattı bulunuyor. Şebekeye bağlı 27 bin mülkün boru içeriği henüz kesinleştirilemezken, tüm hatların tek seferde yenilenememesi nedeniyle idare risk temelli bir sıralama geliştirdi.
Şehirde zorunlu kurşun boru kullanımı 1872’de başlayıp 1962’de kaldırılsa da özellikle kent merkezini çevreleyen eski yerleşimlerde tehlike varlığını sürdürüyor. Kapsamlı yenilemenin başladığı 2017’den bu yana yaklaşık 15 bin hattı yenileyen kurum, federal altyapı fonlarının katkısıyla yıllık 1.000 olan değişim kapasitesini 5 bine çıkardı ve 2024’te hak sahiplerine ücretsiz değişim imkânı sunan yeni sistemi uygulamaya koydu.
Kurşun servis hattı değişim programını genişletmemiz gerekiyordu ve bu adımı atarken daha doğru bir tabir bulmak gerekirse, bilimsel ve kurumsal olarak savunulabilir bir yöntem geliştirmek zorundaydık.
Milwaukee Water Works Müdürü Patrick Pauly’nin açıkladığı sistemde mülkler üç temel kritere göre derecelendiriliyor. Puanlamanın yüzde 70’ini Wisconsin-Madison Üniversitesi’nce hazırlanan Bölgesel Yoksunluk Endeksi (ADI), yüzde 25’ini çocuklardaki kurşun zehirlenmesi vakaları, yüzde 5’ini ise ilgili alandaki kurşun boru sıklığı oluşturuyor. Pauly, bu mülk puanlarının iki yılda bir güncellendiğini bildirdi.
Söz konusu endeks, Amerikan Toplum Araştırması’nın gelir, eğitim, istihdam ve konut şartlarını içeren 17 farklı parametresini sayım blokları ölçeğinde analiz ederek sağlık eşitsizliklerini ölçmek için tasarlandı. Göstergeyi 2014 yılında modern nüfus verileriyle güncelleyen Wisconsin-Madison Üniversitesi Sağlık Eşitsizlikleri Araştırma Merkezi Kurucu Direktörü Dr. Amy Kind, modelin altyapı yönetimine uzanan yolculuğunu değerlendirdi.
Herhangi bir gösterge gibi bu da tek başına nihai riski tetikleyen doğrudan unsur olmayabilir. Ancak ne olursa olsun, ilgili bölgede riski artıran bir durum yaşandığının son derece kuvvetli bir işaretçisidir.
Bu metriği ilk kurguladığımızda, öncelikli olarak sağlık kuruluşları ile tıp araştırmacıları tarafından benimseneceğini düşünmüştük.
Bu haber, Milwaukee Neighborhood News Service tarafından hazırlanmış ve ilk olarak Milwaukee Neighborhood News Service sitesinde yayımlanmıştır. Metin, CC BY 4.0 lisansı kapsamında Türkçeye çevrilmiştir.
