ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın Grönland’daki askeri mevcudiyetini artıran ve yeni üsler kurulmasına imkan tanıyan 10 sayfalık anlaşmayı imzaladı. Toprak devri içermeyen mutabakat metni, Grönland yönetiminin ilk defa uluslararası düzeyde bağlayıcı bir belgeye doğrudan imza atmasıyla sonuçlandı.
Salı günü kamuoyuna duyurulan resmi belgede, adaya ait herhangi bir toprağın ABD idaresine devredilmesine ilişkin hüküm yer almadı. Ocak ayında Grönland’ı tamamen devralarak ABD toprağı yapma isteğini açıklayan Donald Trump, sürece dair şu ifadeleri kullanmıştı:
“Başarı için psikolojik olarak gerekli olanın bu olduğunu hissediyorum. Mülkiyet size sadece bir belge imzalamakla veya bir üsse sahip olmakla elde edemeyeceğiniz şeyler ve unsurlar sağlar”
Danimarkalı yetkililer, ABD Başkanı’nın “Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri için muazzam” şeklinde nitelediği metinden çekilme ihtimalinden endişe duydukları için mülkiyet konusundaki ayrışmayı gündeme getirmekten kaçındı.
Müzakere Süreci ve Diplomatik Yansımalar
Görüşmelerin yürütülmesinde rol alan diplomatik kaynaklar, aylardır sürdürülen hassas temasların ardından taslağın Trump’a sunulması amacıyla en uygun zamanın beklendiğini kaydetti. Danimarka Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü araştırmacısı Mikkel Runge Olesen, varılan mutabakatı şu sözlerle değerlendirdi:
“Nispeten sınırlı değişiklikler için ödenmesi son derece yüksek bir bedel”
Olesen, müzakere sürecinde yaşanan gerilimin Danimarka, Grönland ve Avrupa ile yürütülen ilişkilere kalıcı zararlar verdiğini aktardı.
Washington’ın adadaki askeri hakları 1951 tarihli sözleşmeye dayanırken, Başkan Yardımcısı JD Vance Mart 2025’te Pituffik Uzay Üssü’ne gerçekleştirdiği ziyarette Çin ve Rusya’nın bölgedeki faaliyetlerine işaret etmişti. Vance bölgedeki duruma ilişkin şu ifadeleri kullanmıştı:
“Grönland’da kafamızı kara gömmüp görmezden gelemeyiz”
Grönland Temsiliyeti ve Bağımsızlık Şartı
İmzalanan metin Danimarka ve Grönland kanadında genel anlamda olumlu bir karşılık buldu. Danimarka Parlamentosu Üyesi ve Grönland’ın bağımsızlık yanlısı sol partisinin mensubu Naaja Nathanielsen, adanın Danimarka ile birlikte ilk kez bağlayıcı bir uluslararası metne doğrudan taraf olduğunu bildirdi:
“İlk kez masada gerçekten bir sandalyemiz oldu. Bu gurur duyduğumuz bir şey”
Nathanielsen, bu durumun gelecekteki dış politika özerkliği adına bir emsal niteliği taşıyacağını kaydetti.
Anlaşma metninde Grönland’ın ilerleyen süreçte bağımsızlık kazanma ihtimaline yönelik özel bir madde de yer aldı. İlgili maddede şu hükme yer verildi:
“Grönland’ın bağımsız bir devlet olmak amacıyla kendi kaderini tayin etme hakkını kullanması durumunda, Danimarka Krallığı Hükümeti ve Grönland Hükümeti, bağımsız Grönland devletinin NATO’da kalmayı kabul etmesini birlikte sağlayacaktır”
Yorumlar kapalı.